1405/3/22 / سرمقاله و یادداشت
خط رهبری: تاریخ، عرصه آزموده شدن صبرِ انسانهاست. اگر اوراق گذشته را بادقت بخوانیم، خواهیم دید پشت بسیاری از رخدادهای بزرگ، انسانهایی ایستادهاند که بیش از هر چیز، دوامآوردن را آموخته بودند. اگر در آغاز اسلام، پیامبر اکرم (ص) بر سخن حق خود نمیایستاد و در برابر آنهمه جریانهای مخالف، مقاومت نمیکرد، مسلماً آهنگ اسلام از چهار دیوار خانه آن حضرت فراتر نمیرفت و شعار لا اله الا الله در نقطه آغاز، پایان مییافت. اگر موسای کلیم در پاسخ به سوال بنیاسرائیل، وقتی که گفتند: «پس این آزارها کی سر خواهد آمد؟»، آنان را دعوت به صبر نمیکرد و نمیگفت امید است خداوند دشمنانتان را هلاک کند، شاید پیش از رسیدن به ساحل نجات، زیر بار شکنجه و تحقیر فرعون از پا میافتادند و هیچگاه حوادث دشوار را پشت سر نمیگذاشتند و از نیل عبور نمیکردند.
هنر یک روز بیشتر دوام آوردن
شاید به همین دلیل است که پیروزی همیشه سهمِ قویترین و مجهزترین سپاه نیست؛ بلکه سهمِ صبورترین مبارزان است. در هر رویارویی، آنکس که زودتر صبرش تمام بشود؛ شکست میخورد. جنگ، پیش از آنکه محل آزمودنِ سلاحها باشد، میدان آزمودنِ طاقتهاست؛ میدانِ سنجشِ صبر آدمی. دو سپاهِ مادی، وقتی در مقابل هم صفآرایی میکنند، لحظهای فرامیرسد که یکی یارای ایستادن را از دست میدهد و قدمهایش سست میشود. همانجا کفهی پیروزی آرامآرام بهسوی کسی سنگین میشود که هنوز مقاومت میکند. برای همین، پیروزی با جبهه حق است و نصرت الهی متعلق به آن رادمردان شریفی که اهل ایمان و صبر و استقامتاند؛ پس لحظهای برای دفاع از وطن و آرمان توحیدی خویش تردید نمیکنند.
صبر، آنگونه که گاه تصور میشود، فقط تحملِ رنج یا دندان بر جگر گذاشتن نیست؛ کیفیتی از زیستن است. اسیر لحظهها و حادثهها نشدن است. صبر یعنی به این باور برسی که مقاومتت در مسیر تکامل است. ایستادن است در برابر انگیزههای شرآفرین و فسادآفرین. صبر، در میدان جنگ، از مبارزه سستنشدن و دوامآوردن است. آن لحظهای پدیدار میشود که خستگی تا مغز استخوانت رسیده، وسوسهی کنارکشیدن در جانت افتاده، اما هنوز میشوی ندای ملکوتی مردی را که به چشمهایت خیره شده و پرچم را به دستت میدهد و میگوید: «تَزولُ الجِبالُ و لا تَزُل» که یعنی کوهها از جای خود میجنبند اما تو نجنب؛ دندانهايت را بر هم بفشار و كاسه سرت را به خداوند عاريت دِه، پاى خود را در زمين ميخكوب كن، نگاهت را به انتهاى سپاه دشمن بدوز و ديدهات را [از برق شمشيرها و نيزهها] فروبند و بدان كه پيروزى از جانب خداوند سبحان است.
نیروی شگفتانگیز اتصال انسانها به یکدیگر
جنگ فقط میدان رویارویی با دشمن بیرونی نیست؛ میدان مقابله با فرسایش و خستگی هم هست. انسان پیش از آنکه مغلوب ضربهها شود، مغلوب وسوسهها میشود: وسوسه آسودگی، وسوسه ناامیدی، وسوسه بیاثری، وسوسهی اینکه «اگر ما تسلیم شویم و دفاع نکنیم، دشمن همکاری به ما ندارد». شکست اغلب از همانجا آغاز میشود؛ از لحظهای که آدم مراقبت از خویش را رها میکند و در برابر وسوسههای نفس سپر میاندازد. دوامآوردن، پیش از آنکه استقامت عضلات باشد، استقامت قلب است و ایستادگی، مادامیکه حاصل اتحاد ارواح قیام کرده در مسیر حق باشد، ثمربخش خواهد بود. در این جنگ، هر کس یک روز بیشتر صبور باشد و دوام بیاورد، پیروز است و ظفر بشارتی برای صابران است؛ برای آنانکه با همهی داغها، خستگیها و وسوسهها، دست از سعی و جهاد بر نمیدارند.
پیوست:
در مبارزهی حق و باطل، پیروزی با حق است امّا جبههی حق هزینه میدهد. در جنگ هشتساله در دفاع مقدّس، یک طرف ما بودیم، طرف مقابل یک ائتلاف جهانی بود پشت سر صدّام! هشت سال جنگ طول کشید، بعد از هشت سال همهی دنیا قبول کردند که ایران - ایران تنها و تهیدست - بر طرف مقابل پیروز شد؛ این را همه فهمیدند، این را همه گفتند، این را همه تصدیق کردند، امّا خب ما در این پیروزی همّتها از دست دادیم، باکریها از دست دادیم، خرّازیها از دست دادیم، چمرانها از دست دادیم؛ اینها خسارت است، اینها هزینه دادن است، لکن در راه پیروزی نهایی است. در حوادث سال گذشته، شخصیّتهای بزرگی از دست ما رفتند؛ شخصیّتهای ارزندهی ایرانی و لبنانی از دست ما رفتند؛ اینها مصیبت بود برای ما، مثل قضیّهی موسیٰ؛ آنجا هم همینجور.
حضرت موسی وقتی به مصر آمد، یک زندگی آرام و راحتی که نداشت؛ خودش و بنیاسرائیل در نهایت شدّت بودند: قالوا اوذینا مِن قَبلِ اَن تَأتیَنا وَ مِن بَعدِ ما جِئتَنا؛ بنیاسرائیل به موسی میگفتند که قبل از اینکه شما بیایی به عنوان پیغمبر در مقابل فرعون بِایستی، ما زیر شکنجه بودیم، حالا هم که آمدی باز زیر شکنجهایم! حضرت موسی به آنها فرمود: قالَ موسى لِقَومِهِ استَعینوا بِاللهِ وَ اصبِروا؛ استعانت کنید، از خدای متعال کمک بخواهید، صبر کنید، استقامت کنید، مسائل درست خواهد شد؛ و درست شد. همانهایی که گله میکردند که داریم شکنجه میشویم، جلوی چشم خودشان دیدند که فرعون و فرعونیان با ذلّت تمام در آب غرق شدند، نابود شدند و اثری از قدرت و سلطنتشان باقی نماند؛ فقط اجسامشان باقی ماند جلوی چشم، برای عبرت. به این چشم نگاه کنید به حوادثی که پیش میآید، به سختیها، به دشواریها. نهفقط در زمینهی مبارزه؛ ما سال گذشته - سال ۱۴۰۳ - حوادث تلخ طبیعی هم داشتیم. در طبس در یک معدن، بیش از پنجاه نفر جان باختند؛ خب اینها حادثههای تلخی است. جواب حضرت موسی این است: اِستَعینوا بِاللهِ وَ اصبِروا؛ از خدای متعال استعانت کنید، کمک بخواهید و صبر کنید. شک نکنید سرانجام این ایستادگیها، شکست دشمنان است، شکست رژیم خبیث فاسدِ فاسق صهیونیستی است.۱۴۰۴/۰۱/۰۱
سخنرانی نوروزی رهبر شهید انقلاب در جمع اقشار مختلف مردم
حوصلهی انقلابی و صبر انقلابی، مثل خشم انقلابی است. وقتیکه حضرت موسی بعد از پیغمبری آمدند به مصر و آن معجزه را نشان دادند و دعوت و این حرفها - خب، بنیاسرائیل منتظر بودند دیگر؛ از گذشته خبر داده شده بود که یک منجیای خواهد آمد و آن منجی هم موسی است؛ حالا موسی آمده، منتظر بودند بمجرّدیکه موسی آمد، دستگاه فرعون کنفیکون بشود؛ نشده بود- قرآن میگوید آمدند پیش حضرت موسی و گفتند که «اوذینا مِن قَبلِ اَن تَأتِیَنا وَ مِن بَعدِ ما جِئتَنا»؛ تو که آمدی چه فرقی کرد؟ چه تفاوتی کرد؟ قبل از اینکه بیایی هم ما را آزار میکردند، زیر فشار بودیم، حالا هم که آمدی باز زیر فشاریم. ببینید! این آن حالت بیصبریِ بنیاسرائیلی است؛ بیصبری. حضرت موسی گفت خب صبر کنید: اِنَّ الاَرضَ لله یورِثُها مَن یَشاءُ مِن عِبادِه وَ العاقِبَةُ لِلمُتَّقین؛ تقوا اگر داشته باشید، عاقبت مال شما است؛ صبر لازم است. این حالت را نباید داشته باشید؛ اینکه ما بگوییم چرا نشد، چهجوری شد، پا به زمین بزنیم، درست نیست. ۱۳۹۷/۰۳/۰۷
بیانات رهبر شهید در دیدار جمعی از دانشجویان
دو لشکرِ مادی، وقتی در مقابلِ هم صفآرایی میکنند، آنکسی که زودتر صبرش تمام بشود شکست میخورد و آنکسی که دیرتر صبر و مقاومتش تمام بشود، پیروز خواهد شد؛ چون با لحظهای مواجه خواهد شد که طرفِ مقابل صبرِ خودش را از دست داده. این مثال خیلی ظاهر و بارز عینیاش است. در همه میدانها همینجور است. در مواجهه با مشکلات، با موانع طبیعی، با همه موانعی که سد راه انسان در همه حرکتهای کمال میشوند، اگر صبر تمام نشود آن مانع تمام خواهد شد. اینی که گفته میشود اسلام پیروز است یعنی این. ۱۳۸۷/۶/۱۹
در دیدار رؤسای سه قوه و مسئولان نظام
شرطش همان ایمان است و صبر. در میدانهای پیغمبر، رسول خدا مردم را به صبر فرامیخواند و در میدانهای امیرالمؤمنین، امیرالمؤمنین مردم را به صبر فرامیخواند. همیشه میگفتند صبر کنید. صبر در میدانِ جنگ یعنی چه؟ یعنی از مبارزه سست نشدن، تلاش را تمام نکردن، نصفه نگذاشتن. این معنی صبر است. طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن صفحه ۵۹۵