پیوندها درباره سایت ارتباط با ما
   
سه شنبه 31 مرداد 1396

           
بنجامین جی مارتین
تاریخ : 23/ارديبهشت/1396 - 10:40 کد خبر : 93039

فرهنگ اروپا، سنتی پوچ و ابداع روشنفکرهای بورژوای غربی

بسیج پرس - اگر اروپا دارای فرهنگ است؛ پس آیا ملتی اروپایی وجود دارد؟ در این میان آیا فرهنگ فنلاند و لهستان اروپایی اند یا آلمان و فرانسه؟ چه کسی تصمیم گرفته که آثار هنری نماینده اروپا هستند؟


فرهنگ اروپا، سنتی پوچ و ابداع روشنفکرهای بورژوای غربی

به گزارش بسیج پرس؛ علی رغم آن که در جهان کنونی با تبلیغات گسترده غرب، فرهنگ اروپایی فرهنگی برتر و متعالی شمرده می شود. اما این فرهنگ ابداعی و ساخته دست متفکران اروپایی به حساب می آید. بنجامین جی مارتین، در مقاله ای با عنوان"European culture is an invented tradition" در سایت خبری دانشگاه هاروارد به بررسی همین موضوع می پردازد. وی که فارغ التحصیل کارشناسی ارشد دانشگاه اوپسالا سوئد و نویسنده ی کتاب "ترتیبات جدید فاشیسم نازی برای فرهنگ اروپا در سال 2016 است؛ در سرتاسر مقاله ی خود فرهنگ غرب را فرهنگی تهی می داند که تنها در دوره ای از تاریخ نخبگان غربی آن را ایجاد و سایرین را واردار به پذیرش آن کرده اند. آنچه می خوانید ترجمه این مقاله توسط ساجده مقدمی است که در خبرگزاری فارس منتشر می شود.

تصور فرهنگ اروپایی به عنوان فرهنگی منسجم مفهومی جدید است

مارتین مقاله خود را با بیان این موضوع آغاز می کند که «تفکر در زمینه ی فرهنگ، ادبیات، موسیقی، هنرهای زیبا همه و همه تصویرگر فرهنگ اروپایی برای ماست. همان طور که پل والری شاعر و نویسنده فرانسوی می نویسد: در سال 1919 ذهنیت ما از فرهنگ، آگاهی، کارهای بزرگ برای همه ی ما مجسم کننده ی ارتباطی دیرینه با فرهنگ اروپاست. اما در جهتی انسان شناسانه، همه ی مردم دارای فرهنگ هستند. اما فرهنگ برتر، اساسا فرهنگ اروپایی است، هم چنان که همه ی مردم هم این گونه تصور می کنند. این تصور که ضرورتا یک فرهنگ اروپایی وجود دارد و این فرهنگ، اروپا را از بقیه جهان متمایز می کند، هنوز حی و حاضر است. ایده ای که حتی در 1919 در زمان والری نیز وجود داشته و تاکنون ادامه داشته، بحث ها و مجادلات زیادی را در سرتاسر اروپا  ایجاد کرده است.»

نقش رهبران روشنفکران لیبرال در ایجاد هویت فرهنگی مشترک قاره اروپا

مارتین در ادامه تصریح می کند که «تصور فرهنگ اروپایی به عنوان فرهنگی منسجم در حقیقت جدید است. در سالهای ابتدایی قرن نوزدهم استفاده های پراکنده ای از این لغت می شده است اما در سالهای 1920 -1930 این ایده بالغ شد. در این دهه ها مفهوم اروپا با توجه بی سابقه ای مواجه می شود، عصری که رهبران روشنفکران لیبرال تصویری از اروپا به عنوان هویت فرهنگی مشترک به ظاهر قاره ای ایجاد کرده و سایرین را در مقام رهبری مجبور به پذیرش چنین ایده ای کردند. والری به طور مؤثری اروپا را در قالب فرهنگی مشترک، میراثی نامشهود و ریشه دوانیده در میل به فهم و تبادل اطلاعات با سایر ملل قرار می دهد. از نظر او این میل مشترک "روح اروپا"  را ایجاد کرد. در نظر استفان زوینگ؛ نمایش نامه نویس و شاعر اتریشی ارزش های غیر مادی اروپا را تعرف می کنند. در همین جاست که می توان نقطه تمایز اروپا را در تبادلات فرهنگی اومانیستی در قلمرو فراملی دید. در سال1932 روشنفکران بورژوا در سراسر اروپای غربی سالگرد صدسالگی گوته، شاعر و دانشمند آلمانی را به عنوان مدل و الگوی والای از فرهنگ اروپایی جشن گرفتند. گوته تجسم ایده ال اروپا : متفکر جهان وطن، فیلسوف و حکیم، کنجکاو و خلاق، متعهد به بالاترین ارزش های انسانی، مسیحیت و روشنگری بود.»

ترس علت تولد فرهنگ اروپایی

مارتین با موشکافی به بررسی علل تولد فرهنگ اروپایی می پردازد و عنوان می کند که «با وجود همه ی شعارهای خوش بینانه، ترس علت تولد فرهنگ اروپایی بود. جنگ جهانی اول، و هرج و مرج اقتصادی و سیاسی پس از آن، به یک درخواست عمومی برای وحدت منجر شد. با گردهمایی سیاسی و اقتصادی، کشورها اصرار داشتند که باید از جنگ های فاجعه بار بعدی جلوگیری و از فرهنگ برتر اروپایی دفاع شود. برای روشنفکران بوژوا اروپایی، وحدت اروپا یک مشکل اساسا اخلاقی و معنوی ایجاد می کرد. این مشکل چیزی نبود جز جنگی بزرگ، که مبارزه ی تبلیغاتی داغی را در برداشت. در این جنگ فرانسوی ها و انگلیسی ها به عنوان ملتی وحشی و بربری از ملتی متمدن کنار گذاشته می شدند. روشنفکران فرهنگی آلمانی در پاسخ با آغوش باز خاص بودن فرهنگ با فضیلت آلمانی را در مقابل فرهنگ منحط و تهی غرب می پذیرفتند. هم چنان که جامعه شناس آلمانی گئورگ زیمل در سال 1917 اعلام کرد: وجود معنوی و غیر مادی که اروپا می نامیدیم؛ نابود شده و بعید است که بتواند بازسازی شود.»

ایالات متحده آمریکا و اتحادیه جماهیر شوروی رقیبان سرسخت فرهنگ بورژوازی اروپایی

از نظر نویسنده «در سطح جهانی، ظهور قدرتهای غیر اروپایی نیز هویت اروپایی نخبگان این قاره را تضعیف کرد. این هویت در اعتماد به نفس عمیق و در عین حال خاموش برتری جهانی اروپایی گنجانده شده بود. بعد از جنگ جهانی اول که این اعتماد به نفس سخت تر احساس می شد. نقش تعیین کننده ایالات متحده در پایان دادن به جنگ و رشد قدرت فیلم های اروپایی و پس از ان موسیقی جاز نیروی فرهنگی مهیب و تخریب کننده ای را به صحنه ی جهانی آورد. در شرق اروپا نیز، انقلاب روسیه چالش ائدیولوژیکی نیرومندی را برای فرهنگ بورژوازی اروپایی با جذب توده های مردم ایجاد کرده بود. شاید این طور به نظر می رسید نخبگان ازهم گسیخته اروپایی دیگر نه تنها توانایی کنترل بر سرنوشت این قاره را ندارند بلکه نمی توانند ذائقه مردم را نیز کنترل کنند. روشنفکران قاره ی اروپا برای مدتی طولانی اروپا را در تقابل با " دیگران" تعریف می کردند. اما به دنبال شناسایی شخصیت اروپایی متمایز در برابر آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی(رقبای ژئوپلیتیکی جدید) فرآیند تعریف اروپا دستخوش گذار مهمی شد. نسل های پیشین اروپایی ویژگی متمایز خود را در مسیحیت می دیدند و برای قرن ها ی متمادی اروپا مترادف مسیحیت قلمداد می شد. در این معنا مسیحیت قلمرو مادی و معنوی ای در تضاد با ترکان مسلمان قلمداد می شد.

در قرن 18، با ظهور روشنگری، نخبگان اروپایی  از طریق مفهوم "تمدن" تمایز فرهنگ اروپایی را با سایر ملل برجسته کردند. با تکیه بر غرور غربی به علم، تکنولوژی و عقل، این تصور از  اروپا به عنوان جایگاه تمدن و مظهر پیشرفت انسان شکوفا شد و رونق گرفت. اروپا به خلاصه ای از ادعاهای این قاره ترقی پیدا کرد تا محلی برای ارزش های جهانی باشد که به صراحت در علم و تکنولوژی، قانون و دولت وجود دارد. به نظر می رسید برتری آشکار این ارزش ها، تاییداتی در تفوق اروپا در صحنه ی سیاسی جهان و در امپراتوری های استعماری گسترده قدرت های اروپایی بیابد.»

تزلزل خوش بینی روشنفکران اروپایی در مورد تکنولوژی با جنگ

«در سالهای 1920 -1930 هرچند نژادپرستان دیگر نمی توانستند ادعایی در مورد منحصر بودن تمدن به اروپا داشته باشند؛ جنگ ثابت کرد گرچه تمدن مدرن از جهت تکنولوژزیکی در اروپا متولد شده اما ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی در این زمینه حداقل تا آنجا که دنیای قدیم پیشرفت کرده بود، جلو افتاده بودند. در هر صورت خوش بینی روشنفکران اروپایی در مورد تکنولوژی با جنگ متزلزل شده بود. واضح است که این تغییر جهت آشکار قدرت به معنای ان است که برتری علمی و تکنولوژیکی به تنهایی نمی تواند جایگاه ویژه ای را در جهان به اروپا اعطا کند.»

فرهنگ اروپایی در تقابل ماتریالیسم زمخت و خشن آمریکایی و شوروی، آرمان گرا بود

به گزارش بسیج پرس؛ در ادامه مارتین تصریح می کند «با این حال روشنفکران این قاره آماده رها کردن ویژه پنداری و خاص گرایی خود نبودند. وابستگی انها به تمایز و برتری اروپایی منجر به پذیرش و استقبال چیزی وصف ناپذیر شد، چیزی که نه ایالات متحده و نه اتحادیه ی جماهیر شوروی نمی توانند ادعایی در مورد آن داشته باشند و آن چیزی نبود جز: "فرهنگ اروپایی". فرهنگ اروپایی در تقابل ماتریالیسم زمخت و خشن آمریکایی و شوروی، آرمان گرا و ضد ماتریالیست بود که به خصوص خود را با ادبیات و هنر تعریف می کرد. در میان بورژوازی قرن 19 اروپا، هنرهای زیبا از جایگاهی نیمه مذهبی برخوردار بود و جایگاهی منطقی برای روشنفکران اروپایی محسوب می شد تا پناهگاهی برای خاص گرایی خود پیدا کنند. این روشنفکران در تقابل با جوامع جدیدی هم چون آمریکا و شوروی نشان ویژه ی خود را تا یونان باستان و رم ردیابی کردند و گذشته ی تمدن خود را از همان زمان آغاز کردند و در انجام این کار به گذشته ای ارجاع داده شد که کلمه اروپا کمتر به کار گرفته می شد و چنین معنایی داشت. در این مسیر و این پروژه بود که اروپا به معنای زیبایی گرایی و فرهنگ برتر تلقی شد.»

اختلافات شدید اروپا گرایان و ملی گرایان

مارتین در نهایت نتیجه گیری می کند: «این موضوعات همیشه و تاحدی گیج کننده هستند. اگر اروپا دارای فرهنگ است؛ پس آیا ملتی اروپایی وجود دارد؟ در این میان آیا فرهنگ فنلاند و لهستان اروپایی اند یا آلمان و فرانسه؟ چه کسی تصمیم گرفته که آثار هنری نماینده اروپا هستند؟ ایا باید این قاره همگن شود تا بتواند فرهنگ متحد اروپایی را پرورش دهد؟ ایا چنین تصویری از هنرهای زیبا و فرهنگ برتر اروپایی تفکری نخبه گرا و از لحاظ سیاسی محافظه کارانه نیست؟برخی از این سوالات امروزه نیز میان اروپا گرایان و ملی گرایان مطرح هستند و اختلافات شدیدی را ایجاد می کنند.»


انتهای پیام//
منبع : فارس

           


دیدگاه
لطفا دیدگاه خود را با حروف فارسی بنویسید
"بسیج پرس" مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبین است.
"بسیج پرس" از انتشار دیدگاه هایی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی احترامی به اشخاص قومیت ها عقاید دیگران موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه های دین مبین اسلام باشد معذور است.
دیدگاه ها پس از تائید مدیر بخش مربوطه منتشر می شود.






چند رسانه ای

آخرین اخبار
پربازدیدترین
اخبار رده ها

خبرگزاری سپاه محمد رسول الله (ص) تهران بزرگ - بسیج پرس