پیوندها درباره سایت ارتباط با ما
   
جمعه 24 آذر 1396

           
تاریخ : 18/شهريور/1395 - 22:00 کد خبر : 82793

دلایل و زمینه های ائتلاف ناپایدار معارضان سوری

بسیج پرس - بحران پیچیده سوریه و تنش خونین پنج ساله آن چهره‌ها و لایه‌‌های گوناگونی دارد و جهت درک و فهم آنچه در این کشور مقاوم می‌گذرد، باید در لایه‌ها و بافت‌‌های این بحران و جنگ کنکاش عمیقی انجام گیرد.


دلایل و زمینه های ائتلاف ناپایدار معارضان سوری

به گزارش بسیج پرس؛ بحران پیچیده سوریه و تنش خونین پنج ساله آن چهره‌ها و لایه‌‌های گوناگونی دارد و جهت درک و فهم آنچه در این کشور مقاوم می‌گذرد، باید در لایه‌ها و بافت‌‌های این بحران و جنگ کنکاش عمیقی انجام گیرد. یکی از لایه‌‌های بحران سوریه که رسانه‌‌های غربی و عربی عمداً بدان کم‌توجهی می‌کنند، موضوع جنگ و منازعه قدرت میان معارضه سیاسی و مسلح این کشور است و از جمله معضلات پیچیدگی‌‌های راه‌حل بحران این کشور، خود معارضه است که رقابت و منازعه فیمابین خود بر گستره و دامنه بحران و تنش سوریه تشدید و مشکلات مردم این کشور را مضاعف و دو چندان کرده است. اختلافات و منازعه‌‌های میان معارضه – معارضه همیشه تلفات جانی و مادی در پی داشته است. بسیاری از ظرفیت‌‌های رزمی و سیاسی خود معارضه چه سیاسی و چه مسلح در این راه از بین رفته است. یکی از متغیرهای ثابت عرصه معارضه سوریه حالت‌‌های از انشعاب و فروپاشی گروه‌‌های معارضه است، بسیاری از گروه‌ها و ائتلاف‌‌های سیاسی و نظامی معارضه پس از اندکی از تشکیل آن، دچار نوعی فروپاشی یا انحلال و انشعاب گشته است و در این روند عوامل داخلی و خارجی زیادی، دخالت کرده است. تأثیرات عامل خارجی و عامل حامی این گروه‌ها پیش از سایر عوامل دیگر بوده است. در طول پنج سال بحران و جنگ در سوریه این عامل خارجی بوده که در گستره و جغرافیای معارضه مسلح و سیاسی نقش تأثیرگذار داشته است. به طور مثال جناح سیاسی معارضه از زمان تشکیل شورای ملی سوریه در استانبول در سال 2011، فروپاشی آن در سال بعد و ظهور جریان ائتلاف ملی در دوحه در پاییز 2012، هرگز حالتی از ثبات و پایدار نداشته و همواره در چارچوب سیاست‌‌های محور آنکارا – دوحه و ریاض حرکت کرد و تبعات منفی رقابت میان بازیگران منطقه‌ای متحمل شده است.

بی‌ثباتی و شکنندگی در رهبری و تصمیم‌گیری طی پنج سال اخیر متغیر ثابت معارضه سیاسی سوریه در خارج بوده است. معارضه سیاسی و نظامی سوریه هرگز به یک مرجعیت واحد و طرح واحد برای مقابله با دولت سوریه نرسیدند، زیرا عامل تفرقه و تشتت در نطفه این معارضه بسته شده و به عنوان عامل ذاتی عمل کرده است. از جمله عوامل انقسام و انشعاب معارضه سوریه چه در بعد سیاسی و چه در بعد نظامی را می‌توان در عوامل زیر خلاصه کرد:

1- دخالت نامحدود عامل خارجی در روند تحولات این معارضه: اختلاف اهداف و اولویت‌‌های میان عناصر عامل خارجی چه منطقه‌ای و چه بین‌المللی عامل تأثیرگذاری درسخت‌گیری و رفتار این معارضه سوریه بوده است.

رقابت دوحه – ریاض در برخی از رخدادهای سوریه برای معارضه مسلح و سیاسی فاجعه‌آمیز بوده است و جنگ قدرت در منطقه غوطه شرقیه در شرق پایتخت سوریه یکی از نتایج این رقابت‌‌های منطقه‌ای بوده است.

2- کودکی تحزب و تشکل جریان‌‌های معارضه: بسیاری از رهبران و مؤسسین تشکل‌‌های سیاسی و نظامی معارضه سیاسی نبوده و با الفبای تشکیلات و سازماندهی آشنا نبوده‌اند، زهران علوش مؤسس جیش الاسلام و حسان عبود رهبر و مؤسس حرکه احرار الشام الاسلامیه دانشجوی معارف اسلامی و فقه بودند و مؤسسین لواء التوحید در حلب کسبه بودند و رهبر جبهه نوار سوریا در ادلب معمار و بنا بوده است. برخی دیگر از رهبران گروه‌‌‌های ‌مسلح سوابق قاچاق مواد مخدر و اسلحه و سابقه شرارت و چاقوکشی داشتند.

3- عامل رقابت سیاسی و خودشیفتگی رهبری: طی پنج سال اخیر میان خود معارضه جهت کسب نفوذ و افزایش گستره و قلمرو، جنگ‌ها و نبردهای خونین رخ داده که در این میان خون اهالی بیگناه ریخته شد. در این زمینه، نقش رقابت ایدئولوژیکی به ویژه ایدئولوژی جهاد در تشدید اختلافات میان حقوق معارضه برجسته‌تر و مؤثرتر بوده است. در عرصه معارضه سیاسی اختلاف دیدگاه و ایدئولوژی میان معارضه اسلامی – اخوان و معارضه لیبرال – سکولار مشهود بوده و در بعد مسلحانه و نظامی ایدئولوژی‌‌های جهادی همواره در نبرد با ایدئولوژی جهادی محلی و بومی بوده است. در غوطه شرقیه جیش الاسلام با ایدئولوژی سلفی وهابی در نبرد با ایدئولوژی اخوانی – اسلام بومی فیلق الرحمن و جیش الامه بوده است. در ادلب، حلب و درعا «جبهه النصره» با ایدئولوژی جهاد بین‌المللی وابسته به القاعده در نبرد اسلامگرایان معتدل گروه‌‌های همچون جبهه نوار سوریا به رهبری «جمال معروف» بوده است.

عامل ایدئولوژیکی در نبردهای داعش علیه گروه‌‌های معارضه مسلح سوریه بی‌تأثیر نبوده است. این نبردها تا مرز فروپاشی و نابودی برخی از گروه‌‌های مهم معارضه مسلح پیش رفت. جیش الاسلام در غوطه شرقیه، لواء التوحید در حلب و حرکه احرارالشام در ادلب و حلب در جنگ با داعش تلفات سنگینی دیدند.

4- جغرافیای تنش و رقابت: هم اکنون در اردوگاه و جبهه‌‌های معارضه تنش‌ها و رقابت‌‌های خونین رخ در جبهه جنوبی، غوطه شرقی، حمص شمالی، استان رقه، ادلب، حلب و ... می‌دهد.

گرچه شعار همه گروه‌‌های معارضه مسلح و اغلب جریان‌‌های معارضه سیاسی «سرنگونی نظام سیاسی بشار اسد» بوده ولی طی پنج سال اخیر این گروه‌ها هرگز حول همین محورمتحد وگرد نیامدند؛ رهبری، رویکرد فکری، رویکرد سیاسی و ایدئولوژیکی حجم و جایگاه جغرافیایی عناصر مهمی در پراکندگی و انقسام اردوگاه معارضه سیاسی و مسلح بوده است. عامل خارجی گاهی برای ضرورت براندازی دولت دمشق با ابزارها و فشارهای گوناگون این معارضه پراکنده را به تشکیل ائتلاف‌ها و جبهه‌‌های مصلحتی وادار می‌ساخت ولی همیشه نتایج این کار جزء فشل وناامید بود.در راستای تشکیل ائتلاف‌ها این تجربه‌ها رخ داده ولی نتیجه نهایی آن فروپاشی و انحلال بوده است.

1. اتاق عملیات الفتح در حلب: در 27 می 2015 از گرد آمدن31 گروه مسلح این استان پایه‌ریزی شد، اما پس از اندک زمانی منحل شد.

2. اتاق عملیات انصارالشریعه: از تشکل 13 گروه مسلح به رهبری جبهه النصره در 2 ژوئیه 2015 در حلب سازمان یافته ولی در پی اختلافات ضعیف و پراکنده شد.

3. جیش‌الفتح در ادلب: در 24 مارس 2015 از ائتلاف جبهه النصره به حرکه احرار الشام و جندالاقصی و چند گروه سلفی بومی در ادلب شکل گرفت. تسخیر کامل استان ادلب را در کارنامه خود دارد ولی پس از یک سال میان گروه‌‌های آن رقابت و درگیری خونین رخ داده است، حرکه احرارالشام در نبرد رقابتی با جبهه‌النصره است.

4. القیاده الموحده در غوطه شرقیه: در 27 اوت 2014 تمام گروه‌‌های مسلح این منطقه متحد و فرماندهی متحدی تشکیل داده و جیش‌الاسلام، فیلق الرحمن و اتحاد اسلام لاجناد الشام مهم‌ترین گروه‌‌های آن بوده ولی در سال 2015 و نیمه 2016 میان گروه‌‌های این منطقه یک جنگ تمام عیار رخ داد و جیش‌الاسلام و فیلق الرحمن به دو دشمن خونین تبدیل شدند.

5. الجبهه الجنوبیه در منطقه جنوب سوریه: در بهار 2015 در استان‌‌های درعا و قنیطره از گروه‌‌های مسلح این منطقه سازمان یافت ولی نبرد رقابت و هواداری از جبهه‌النصره و داعش این ائتلاف مسلح را به شدت متزلزل ساخت.

6. الجبهه الشامیه: در حلب از گروه‌‌های مسلح بومی در 25 دسامبر 2014 پایه‌ریزی شد ولی پس از اندک زمانی در آوریل 2015 تا مرز انحلال رفت و هم اکنون از آن فقط یک نامرسانه‌ای و تبلیغی مانده است.

7. الجبهه الاسلامیه: بزرگ‌ترین ائتلاف نظامی معارضه مسلح سوریه بود که در نوامبر 2013 اعلام موجودیت کرد ولی در نیمه 2014 به گذشته و انحلال پیوست.


انتهای پیام//

           


دیدگاه
لطفا دیدگاه خود را با حروف فارسی بنویسید
"بسیج پرس" مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبین است.
"بسیج پرس" از انتشار دیدگاه هایی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی احترامی به اشخاص قومیت ها عقاید دیگران موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه های دین مبین اسلام باشد معذور است.
دیدگاه ها پس از تائید مدیر بخش مربوطه منتشر می شود.






چند رسانه ای

آخرین اخبار
پربازدیدترین
اخبار رده ها

خبرگزاری سپاه محمد رسول الله (ص) تهران بزرگ - بسیج پرس