پیوندها درباره سایت ارتباط با ما
   
پنجشنبه 23 آذر 1396

           
تاریخ : 16/مرداد/1395 - 20:00 کد خبر : 81064

پیامد کودتای نافرجام ترکیه در روابط آنکارا و واشنگتن

بسیج پرس - پس لرزه های کودتای نافرجام ترکیه افزون بر تحولات داخلی، روابط خارجی این کشور را نیز از خود متاثر ساخته است. در این میان، روابط ترکیه با آمریکا بسامد بیشتری از پس لرزه های کودتا را به خود دیده است.


پیامد کودتای نافرجام ترکیه در روابط آنکارا و واشنگتن

به گزارش بسیج پرس؛ سه هفته از وقوع کودتای نافرجام در ترکیه می گذرد اما برخی نتایج این رخداد به گونه ای است که با گذشت زمان عیان تر می شود.

آخرین ساعت های جمعه بیست و پنجم تیرماه، شماری از یگان های ارتش با قدرت نمایی در خیابان های استانبول و آنکارا و تلاش برای اشغال نقاط راهبردی ترکیه در صدد براندازی دولت قانونی این کشور برآمدند. اگرچه این کودتا با پیام «رجب طیب اردوغان» رییس جمهوری ترکیه که هوادارانش را برای دفاع از مردمسالاری به خیابان ها فراخواند و به واسطه مقاومت مردم و حتی گروه های رقیب حزب حاکم، ناکام ماند اما پس از گذشت سه هفته، ترکیه هنوز در شرایط آرامی به سر نمی برد.

این کودتا از 2 جهت برای ترکیه مشکل ساز شده است؛ نخست ناآرامی داخلی و دوم تنش در مناسبات خارجی به ویژه روابط با آمریکا. دولت ترکیه با اقدام هایی که بخشی از آن ها در روزهای اول پس از کودتا طبیعی به نظر می رسید، تلاش کرد کنترل اوضاع را به دست گیرد. اقدام به بازداشت نزدیک به 50 هزار نظامی و کارمند غیرنظامی در بخش های مختلف از جمله آموزش، دانشگاه ها و دادگستری اما سبب شد دولت آنکارا با انتقادهایی روبرو شود. این دست اقدام ها نگرانی ها درباره خطر انسداد سیاسی، امنیتی شدن کامل فضای سیاسی و اجتماعی ترکیه و دوقطبی شدن جامعه را افزایش داد.

روابط خارجی ترکیه نیز همچنان که اشاره شد از کودتای نافرجام اثر پذیرفت. از جمله اتحادیه اروپا به ترکیه هشدار داد که در صورت بازگرداندن مجازات اعدام، مذاکرات پیوستن ترکیه به این اتحادیه و همچنین توافق آزادی روادید برای شهروندان ترکیه را معلق خواهد کرد. با این حال، در زمان حاضر آنچه بیش از هر چیز در زمینه پیامدهای کودتا در روابط خارجی آنکارا به چشم می آید، جو ضد آمریکایی حاکم بر فضای سیاسی و اجتماعی این روزهای ترکیه است.

برخی از هواداران دولت ترکیه مدعی اند که دست نظامیان آمریکایی پشت کودتای نافرجام است. این فرضیه به خصوص با خودداری دولت آمریکا از استرداد «فتح الله گولن» میلیاردر ترک و چهره شاخص اجتماعی مقیم آمریکا که اردوغان مدعی است رهبری این کودتا را بر عهده داشته، شدت گرفته است.

دولت آنکارا با ارسال 2 درخواست رسمی از دولت «باراک اوباما» خواسته است که گولن را تحویل ترکیه دهد. «بکیر بوزداگ» وزیر دادگستری ترکیه روز سه شنبه دوازدهم مردادماه اعلام کرد که کشورش درخواست دوم خود را مبنی بر بازگرداندن گولن به آمریکا ارایه داده است. «مولود چاووش اوغلو» وزیر امور خارجه ترکیه نیز به آمریکا هشدار داده است در صورتی که تصمیم رهبران این کشور تحویل ندادن گولن باشد، بدون شک روابط آنکارا و واشنگتن تحت تاثیر قرار خواهد گرفت.

این موضع گیری ها به بسیاری از مردم ترکیه نیز سرایت کرده است و هر روز قوت بیشتری می گیرد. به گفته ناظران، در تجمع های شبانه ای که طی 2 هفته اخیر در شهرهای بزرگ ترکیه و در حمایت از دولت برگزار می شود، صدای شعارهای «مرگ بر آمریکا» هر شب بلندتر به گوش می رسد. از جمله، یک هفته پیش حدود 2 هزار تن از مردم معترض با محاصره پایگاه «اینجرلیک» که در اختیار نظامیان آمریکایی قرار دارد، با سردادن شعار علیه آمریکا، خواستار تعطیلی این پایگاه شدند. در پی این اعتراض ها بود که نیروهای پلیس ترکیه با خودروهای زرهی این پایگاه را محاصره و مسیر ورودی آن را مسدود کردند.

از سوی دیگر، این روزها شاهد جدال کلامی بین اردوغان و برخی مقام های آمریکایی هستیم که ممکن است شرایط ترکیه را در معادلات جهانی پیچیده تر کند. از این رو می توان گفت اردوغان در حال سپری کردن روزهای پرتنشی است.

برخی تحلیلگران معتقدند، اظهارات و موضع گیری های اخیر مقام های آمریکا و ترکیه می تواند نشانه ای از تغییر رویکرد در سیاست خارجی دولت ترکیه نسبت به ایالات متحده باشد. حرکت به سمت سردی روابط بین آنکارا و واشنگتن از ساعت های ابتدایی پس از کودتا و خودداری دولت آمریکا از ابراز همبستگی بیشتر با دولت ترکیه خود را نشان داد.

اردوغان روز جمعه هشتم مردادماه در مراسم یادبود قربانیان کودتای نافرجام، بار دیگر نظامیان آمریکایی را به حمایت از کودتا و دولت واشنگتن را به جانبداری از کودتاچیان و دخالت در امور داخلی ترکیه متهم کرد. این سخنان در فضایی مطرح شد که یک روز پیش تر، ژنرال «ژوزف ووتل» رییس قرارگاه مرکزی ارتش آمریکا در منطقه خاورمیانه خطاب به دولت ترکیه گفته بود روند بازداشتی ها در ترکیه به قدری بی ضابطه شده است که بر همکاری نیروهای نظامی آمریکا و ترکیه در مبارزه با داعش لطمه جدی وارد خواهد کرد.

این سخنان کافی بود تا اردوغان در واکنشی سریع، بدون اینکه نامی از ووتل بیاورد اظهار کند: به ارتش آمریکا هیچ ربطی ندارد که کدام یک از نظامیان ترکیه بازداشت می شوند و کدام یک خیر. اصلا تو که هستی که به جای تشکر از ما در راستای حفظ دموکراسی در منطقه طرف آشوب سازان راگرفته ای؟ ...بهتر است از جایگاهت تخطی نکنی و به طور آشکار و پنهان در پی حمایت از کودتاچیان سرکوب شده در آنکارا و استانبول نباشی.

با این حال، به نظر می رسد مجادله های کنونی بین مقام های 2 کشور در سطح تنش کلامی باقی بماند. این انگاره به خصوص پس از سفر اخیر «ژوزف دانفورد» رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا به ترکیه واقع بینانه تر به نظر می رسد. وی به عنوان بالاترین مقام نظامی آمریکا، روز دوشنبه یازدهم مرداد ماه برای رایزنی با مقام های ترکیه وارد این کشور شد.

به نظر برخی تحلیلگران، واشنگتن تمایلی به افزایش تنش ها با آنکارا ندارد و در پی کنترل اوضاع در روابط با ترکیه است. بهترین شاهد برای این مدعا هم این است که تاکنون مقام های آمریکایی در برابر واکنش های تند اردوغان با حوصله و خویشتنداری رفتار کرده اند و معتقدند نباید مناسبات راهبردی میان 2 کشور تحت تاثیر مسایل داخلی ترکیه قرار گیرد.

در این ارتباط، روابط ترکیه با روسیه در فضای پس از کودتای ناکام، در مسیر بهبودی قرار گرفته است؛ گویی ترکیه هر زمان از آمریکا فاصله می گیرد به روس ها نزدیک می شود. البته 2 کشور پیش از کودتا نیز قدم هایی برای التیام زخم های یک سال گذشته بر پیکر روابط آنکارا- مسکو برداشته بودند.

اردوغان هفتم تیرماه طی نامه ای رسمی از «ولادیمیر پوتین» رییس جمهوری روسیه بابت حادثه سرنگونی هواپیمای جنگنده این کشور عذرخواهی کرد و 2 روز بعد روسیه ممنوعیت پروازها به ترکیه را لغو کرد. همچنین گفته می شود اردوغان قرار است نوزدهم مردادماه به مسکو سفر کند.
با در نظر گرفتن آنچه گفته شد، نمی توان منکر دگرگونی ها در روابط ترکیه و آمریکا بعد از کودتا شد اما باید منتظر ماند و دید این تنش ها و جدال های کلامی تا چه حد پیش خواهد رفت و کدام طرف خویشتنداری بیشتری از خود نشان خواهد داد.

بعید به نظر می رسد که ایالات متحده در پی از دست دادن مهم ترین متحد خود در منطقه و شاهد نزدیکی روزافزون ترکیه به رقیب دیرینه یعنی روسیه باشد. با این حال، رهاورد اردوغان از سفر به روسیه می تواند تا حدی بر روابط آنکارا- واشنگتن تاثیرگذار باشد.


انتهای پیام//

           


دیدگاه
لطفا دیدگاه خود را با حروف فارسی بنویسید
"بسیج پرس" مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبین است.
"بسیج پرس" از انتشار دیدگاه هایی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی احترامی به اشخاص قومیت ها عقاید دیگران موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه های دین مبین اسلام باشد معذور است.
دیدگاه ها پس از تائید مدیر بخش مربوطه منتشر می شود.






چند رسانه ای

آخرین اخبار
پربازدیدترین
اخبار رده ها

خبرگزاری سپاه محمد رسول الله (ص) تهران بزرگ - بسیج پرس