پیوندها درباره سایت ارتباط با ما
   
سه شنبه 30 آبان 1396

           
فصل حماسه / کارنامه عملیاتی دفاع مقدس
تاریخ : 04/مهر/1396 - 09:20 کد خبر : 102187

جنگ جنگ تا کدام پیروزی ؟ مسئله این است

بسیج پرس - پس از یروزی در عملیات بزرگ الی بیت المقدس که طی آن بخش عمده خاک کشور از لوث وجود نیروهای بعثی پاکسازی شد، استراتژی جنگ به سمت طراحی و اجرای یک عملیات پیروزمندانه بزرگ به عنوان عمال تعیین کننده در جنگ و پشتیبان مذاکرات سیاسی حرکت کرد .


جنگ جنگ تا کدام پیروزی ؟ مسئله این است

پس از برکناری بنی صدر از فرماندهی کل قوا و خارج شدن فرماندهی جنگ از دست او قطار جنگ بر روی ریل پیروزی های بزرگ برای ایران قرار گرفت عملیات های فرماندهی کل قوا ،ثامن الائمه ، طریق القدس ، فتح المبین و الی بیت المقدس که منجر به آزادسازی بخش بزرگی از مناطق اشغال شده کشورمان شد در بازه زمانی کوتاه یکسال پس از عزل بنی صدر صورت گرفت .

تا این زمان استراتژی جنگی کشورمان ضمن جلوگیری از پیشروی عراق در خاک ایران ، آزادسازی مناطق از دست رفته بود اما پس از پیروزی بزرگ در عملیات الی بیت المقدس و آزادسازی خرمشهر و بخش های بزرگی از سرزمین های اشغالی در زمینه چگونگی ادامه جنگ تصمیماتی توسط سران نظام صورت گرفت که در نهایت با توجه به عدم اطمینان نیروهای سیاسی به توان کشور در ساقط کردن رژیم بعث راهبرد رسمی ایران انجام یک عملیات بزرگ و موفق به عنوان پشتوانه مذاکرات سیاسی انتخاب شد .

محسن رضایی فرمانده وقت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در این باره می گوید : استراتژی رسمی ایران، پس از آزادی خرمشهر، انجام یک عملیات برای پشتوانه مذاکرات سیاسی، تعیین شد.

«البته در ذهن فرماندهان و رزمندگان مطرح بود که اگر فرصت پیش آمد، تا بصره و بغداد پیش بروند. اما این استراتژی مبنای برنامهریزی ساختارهای کشور نبود . هدف و شرط مذاکرات سیاسی نیز از طرف رهبری، تنبیه صدام (متجاوز) و گرفتن غرامت، تعیین شد.

 امام مواظبت می کردند که [این استراتژی] حداقل حتما رعایت شود، اما خود را محدود نمیکردند و از نظر تبلیغی و سیاسی و رابطه با رزمندگان ، هدفهای بالاتری را عنوان میکردند؛ زیرا تصمیم گیرندگان سیاسی، بیش از حداقل را از لحاظ اقتصادی قابل تحمل نمی دانستند .

بنابراین، عملیاتها برای پیروزی سیاسی طراحی شد. اما ما هر چه جلوتر رفتیم، ملاحظه کردیم که باید طرح کاملی برای کشور داشته باشیم و با این جهت گیری، حداقل هم به دست نمی آید، ولی هر چه برای گرفتن این امکانات و برای این هدف تلاش شد، مسئولین موافق نبودند . »

بر همین مبنا عملیات محرم طراحی و اجرا شد که هدف آن رسیدن نیروهای خودی به شرق بصره بود ، در تابستان سال 61 عراق به دلیل شکست های پی در پی در عملیات های گذشته ایران و از دست دادن بخش قابل توجهی از نفرات و تجهیزات در وضعیت خوبی از لحاظ نظامی به سر نمی برد .

در این زمان ارتش عراق با کمبود نیرو مواجه بود و تنها یک سوم از نیروی هوایی عراق قابل استفاده بود اما با این وجود رژیم بعث تبلیغات گسترده ای حول این موضوع که ایران قصد اشغال عراق را دارد انجام داده بود و از لحاظ روانی نیروهای عراقی را به طور کامل برای مقاومت در برابر ایران آماده ساخته بودند .

این عملیات به دلیل مواضع پیچیده ، آتش سنگین نیروهای عراقی ، مقاومت قابل توجه عراقی ها فرماندهان غافگیر شدند ، هرچند در فاصله یک روز تعداد بسیار زیادی از تجهیزات زرهی دشمن از بین رفت اما هدف عملیا که در نهایت فتح بصره بود محقق نشد .

 

در سال 1362 و با تشکیل قرارگاه خاتم الانبیاء و انتصاب مرحوم هاشمی رفسنجانی به عنوان جانشین فرماندهی کل قوا در جنگ عملا فرماندهی عالی جنگ بر عهد ایشان قرار می گیرد و از این زمان به بعد تمام تلاش ایران به دست آوردن یک پیروزی بزرگ و استفاده از آن به عنوان پشتوانه مذاکرات سیاسی با هدف تحمیل صلح به عراق بود .

مجموعه نبرد نیزار های که شامل عملیات های خیبر و بدر بود در همین قالب و در سال 1362 صورت گرفتند اما باز هم اهداف نهایی این عملیات ها که همراه با از دست دادن بسیار از نیروهای ایرانی بود بدست نیامد .

در انتهای سال 64 عملیات بزرگ دیگری تدارک دیده می شودتا به نوعی سرنوشت جنگ تععین گردد این عملیات والفجر هشت نام داشت که طی آن نیروهای ایرانی با گذر از رودخانه اروند خود را به شهر فاو رسانده و با فتح این شهر به طور ارتباط عراق به طور کامل با خلیج فارس قطع می شود .

از این حیث و با وجود آنکه ایران از فتح بندر ام القصر بازماند اما این عملیات بعد از سوم خرداد برگترین و موفقترین عملیات ایران و دفاع مقدس بوده است .

هدف مهم این عملیات ضمن فشار بیشتر برای انجام عملیات های بعدی با هدف فتح بصره ، قطع کردن شریان صادرات نفت و حیات اقتصادی رژیم بعث بود ، هر چند این عملیات در میدان عمل به یک پیروزی بزرگ تبدیل شد و توانست نقش مهمی در ترغیب عراق برای پایان دادن به جنگ ایفا کند اما هدف مهم آن که وارد آوردن ضربات جدی به اقتصاد عراق و در نتیجه وادار کردن رژیم صدام به پذیرش شروط ایران محقق نشد .

همچنین گفتنی است از زمان آغاز عملیات های بدر و خیبر تا والفجر هشت رژیم بعث به صورت انبوه از تسلیحات شیمیایی استفاده کرد که اثر آن تا به امروز بر مجروحان شیمایی دوران دفاع مقدس باقی مانده است .

در ادامه این روند ایران تدارک یک عملیات بسیار بزرگ را در سال 65 که سال سرنوشت نام گذاری شده بود را دید ، این عملیات که به عملیات کربلا 4 نام گذاری شده بود اما به علت لو این رفتن عملیات ، در همان ساعات اولیه این عملیات متوقف می شود و در فاصله کوتاه دو هفته بعد از کربلا 4 با استفاده از اصل غافلگیری عملیات کربلا 5 انجام می شود که در طی آن ایران سعی می کند تا راهی برای تسلط بر بصره پیدا کند اما در نهایت با وجود هزینه های بسیار زیاد مادی ، معنوی و تعداد بالای شهدای این عملیات تنها به آزادسازی 150 کیلومتر مربع اراضی اشغالی شلمچه و بخش هایی از خاک عراق دست یافت .  

در حقیقت این عملیات آغازی بر پایان جنگ و پذیرش قطعنامه 598 و شکست طرح فتح بصره و فشار وارد کردن بر صدام برای پایان جنگ و پذیرش شرایط ایران بود ، چرا که از این زمان به بعد دیگر ایران موفق به انجام عملیات زمینی گسترده در جنوب کشور نشد و صرفا برای کاستن از رکود در جبهه ها توجه خود را معطوف به جبهه غرب و منطقه کردستان کرد .

از سوی دیگر آغاز جنگ نفت کش ها و اوج گیری جنگ شهرها در خلال سالهای 65 تا 67 عملا تا حد زیادی توان ایران را به حاشیه برد تا جایی که عراق با بازپس گیری شهر فاو و مناطق از دست رفته اش در پایان جنگ عملا خواب خوش آنهایی که به دنبال یک پیروزی بزرگ برای پایان جنگ بودند را پریشان کرد .

در پایان کفتنی است که به خوبی مشخص شده است که اگر همان طوری که عراق جنگ را بسیار جدی گرفته بود ، در طرف ایران از دولت و مردم گرفته تا نیروهای نظامی تمام توان و اهتمام خود را معطوف به نتیجه رساندن این جنگ می کردند شاید می توانستیم نتایج بهتری را در جنگ به دست بیاوریم و جنگ را خیلی زودتر و در همان دوره که درآمدهای ارزی دولت بیشتر ، فشار سیاسی بر روی ایران کمتر و انگیزه مردم و نیروهای ایرانی بیشتر بود با دستاوردهای بهتری تعین تکلیف کنیم . 


انتهای پیام//
کد خبرنگار : 1953

           


دیدگاه
لطفا دیدگاه خود را با حروف فارسی بنویسید
"بسیج پرس" مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبین است.
"بسیج پرس" از انتشار دیدگاه هایی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی احترامی به اشخاص قومیت ها عقاید دیگران موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه های دین مبین اسلام باشد معذور است.
دیدگاه ها پس از تائید مدیر بخش مربوطه منتشر می شود.



اخبار مرتبط



چند رسانه ای

آخرین اخبار
پربازدیدترین
اخبار رده ها

خبرگزاری سپاه محمد رسول الله (ص) تهران بزرگ - بسیج پرس