رضا سیف‌اللهی عضو شورای مرکزی دانشجویان پیرو خط امام می‌گوید که اگر سفارت را نمی‌گرفتیم، آمریکایی‌ها در ایران رفراندوم و یا کودتا اجرا می‌کردند.

به گزارش خبرگزاری بسیج پرس، محمدحسن جعفریچهل سال پیش و در چنین روزی جمع زیادی از دانشجویان دانشگاه‌های تهران، صنعتی شریف، پلی‌تکنیک (امیرکبیر) و ملی (شهیدبهشتی) تحت عنوان دانشجویان پیرو خط امام اقدام به تسخیر سفارت آمریکا در تهران کردند.

این اقدام دانشجویان سر و صدای زیادی در جهان کرد و هیچ‌کس هم تصور نمی‌کرد که این حرکت بر انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا اثر بگذارد. 

دانشجویان پیرو خط امام که به صورت مخفیانه این اقدام را طراحی کرده بودند، اطلاعی از نظر امام نداشتند. پس از تسخیر سفارت آمریکا، دانشجویان همچنان منتظر واکنش امام بودند، تا اینکه امام در پیامی تسخیر سفارت آمریکا را انقلاب دوم و مهمتر از انقلاب اول دانستند.

ماجرای گروگان‌گیری کارمندان غیر زن و غیر سیاه‌پوست آمریکایی سفارت ۴۴۴ روز به طول انجامید؛ اما اثرات و پیامدهای اقدام انقلابی دانشجویان در آن مدت زمانی محدود نماند. تا به امروز نیز بحث‌ها و گفتگوهایی بسیاری در خصوص این اقدام دانشجویان در چهل سال پیش جریان دارد.

تسخیر لانه جاسوسی توسط گروهی از نمایندگان دانشجویان مسلمان انقلابی طراحی و مدیریت شد که این گروه شورای مرکزی دانشجویان پیرو خط امام نام داشت. یکی از اعضای این شورا رضا سیف‌اللهی بود. سیف‌اللهی دانشجوی دانشگاه صنعتی شریف بود که دروس دینی را هم در مدرسه حقانی قم خوانده بود.

آنچه در ادامه می‌خوانید گفتگوی ما با رضا سیف‌اللهی معاون هماهنگ کننده مجمع تشخیص مصلحت نظام است که سوابق مهم و حساسی همچون فرماندهی نیروی انتظامی، ریاست ستاد مرکزی سپاه،  مسئولیت اطلاعات سپاه، معاونت شورای عالی امنیت ملی، معاونت امنیتی و انتظامی وزارت کشور و… در کارنامه ۴۰ ساله خود دارد. 

سوال نخست در خصوص اهداف تسخیر سفارت آمریکا در سال ۱۳۵۸ است. شما با چه منظوری اقدام به تسخیر سفارتی کردید که پیش از آن چریک‌های فدایی خلق این کار را انجام داده بودند (البته توسط دولت موقت از سفارت خارج شدند) و گفته می‌شود شما نیز هراس داشتید که این کار دوباره توسط چپی‌ها انجام شود. همچنین علاوه بر اینکه اعتراض به آمریکا به دلیل پناه دادن به شاه از دلایل تسخیر سفارت عنوان شده است، آیا به دنبال مقابله با دولت موقت هم بودید؟

سیف‌اللهی: بسم الله الرحمن الرحیم. ابتدا ۱۳ آبان روز ملی مبارزه با استکبار را گرامی می‌دارم. مجلس اقدام خوبی انجام داد که سالروز تسخیر لانه جاسوسی را روز ملی مبارزه با استکبار نامگذاری کرد که یکی از کارهای ماندگار خواهد بود.

موضوع تسخیر لانه جاسوسی تاکنون از زوایای مختلفی مورد بررسی قرار گرفته است. با وجود اینکه ۴۰ سال از این حادثه می‌گذرد؛ اما به دلیل اهمیت و پیامدهای آن هنوز مورد توجه نظام بین الملل از سویی و مناقشه، صحبت و تحلیل است. عده‌ای با توجه به نظام فکری خودشان مخالف این حرکت بوده و هستند. عده‌ای هم موافق بوده و هستند.

پیش از آنکه به چارچوب‌های فکری و مواضع مختلف در این رابطه بپردازیم، آن شاخصه اصلی و مهمی که ما را هدایت می‌کند تا همچنان مدافع این حرکت باشیم، مواضع انقلابی امام خمینی (ره) است. شاخص برای دانشجویان مسلمان پیرو خط امام، نظرات امام بود.

دلیل آنکه عنوان خود را «دانشجویان مسلمانان پیرو خط امام» انتخاب کردیم، مقوله‌ای مهم و برآمده از شرایط خاص تاریخی در آن زمان است؛ چراکه گروهک‌های التقاط خودشان را به امام منتسب می‌کردند، اما اعتقادی که ما (انجمن‌های اسلامی) داشتیم، آن‌ها به هیچ وجه نداشتند. آن‌ها ابزاری به امام نگاه می‌کردند، اما ما ملتزم به حرکت در چارچوب فکری و دستورات فقهی و سیاسی امام بودیم.

ما در دانشگاه از سوی گروه‌های منافق و التقاط مورد هجمه بودیم. همچنین از سوی گروه‌های چپ و روشنفکری (راست و غربگرا) هم مورد تاخت و تاز بودیم. آن روزها فضای ملتهبی بر دانشگاه‌ها حاکم بود که یکی از دلایل آن رفتارهای دولت موقت بود. دولت موقت یک دولت انتقالی بود. امام خمینی (ره) برای گذر از دوران انتقال بنابر شرایط مهندس بازرگان را به نخست‌وزیری انتخاب کرد. امام شناخت دقیقی از فراز و نشیب‌های فکری مهندس بازرگان و همراهانش (نهضت آزادی) و فصل مشترک آنان با جبهه ملی داشت؛ از این رو ذکر کردند که بازرگان را بدون وابستگی گروهی انتخاب می‌کنند. اما بازرگان پس از انتصاب، رفتارها، چینش‌ها و مواضعش در دوران انتقالی و در موضوعات تدوین قانون اساسی و برگزاری انتخابات خلاف فرمایش امام بود و از سفارش امام تخطی کرد.

آمریکایی‌ها بعد از پیروزی انقلاب، دوست داشتند به شاه که ژاندارم آن‌ها در منطقه بود، خوش‌خدمتی کنند؛ اما ملاحظاتی داشتند. با گذشت مدت زمانی از انقلاب و آغاز مراحل تدوین قانون اساسی، آمریکا فرصت برای انجام اقدامی را فراهم دید. از این رو آمریکا به شاه پناه داد. دانشجویان در این موقع احساس خطر کردند.

** دانشجویان مسلمان از سوی چپ و راست مورد هجمه بودند

دولت موقت با چارچوب فکری و چینش‌های گروهی به دنبال شرایط و وضعیت سیاسی بود که از جمله آن‌ها ارتباط با آمریکا بود؛ قرینه مهم هم این است که آنها بدون اجازه و اطلاع امام در الجزایر با برژینسکی (مشاور امنیت ملی رئیس جمهور آمریکا) دیدار و گفتگو کردند. برگزاری این نشست در شرایطی که انقلاب اسلامی با آمریکا درگیر بود، دلیل نداشت.

گروه‌های چپ و التقاطی با اینکه مستقیم و غیرمستقیم مزدور آمریکا بودند و تفکرات آن‌ها را در مخالفت با انقلاب به معنای اسلامی دنبال می‌کردند، در این خصوص ما (دانشجویان مسلمان انقلابی و انجمن‌های اسلامی) را مورد هجمه قرار می‌دادند؛ به این دلیل که ما تنها مدافع امام در دانشگاه‌ها بودیم. ما چون مدافع امام بودیم، از مواضع و انتصابات ایشان دفاع می‌کردیم. یکی از انتصابات ایشان، انتصاب بازرگان به نخست‌وزیری دولت موقت بود. ما باید از بازرگان دفاع می‌کردیم؛ در حالی که عملکرد بازرگان راه دفاع را برای ما بسته بود.

اما پذیرش سریع استعفای بازرگان پس از تسخیر لانه جاسوسی نشان داد که امام از عملکرد بازرگان راضی نبوده است. امام نه تنها به عملکرد بازرگان و دولت موقت منتقد بود، بلکه معترض بود.

به هر حال شرایطی به وجود آمده بود و اولین گام جمهوری اسلامی ایران برای تشکیل ساختار قانونمند با چارچوب قانون اساسی با چالش عملکردی مواجه شده بود که سرمنشاش دولت موقت با تفکراتی بود که با تفکرات امام زوایه‌های اساسی داشت. زاویه اساسی هم این بود که دولت موقت علنی، مخفیانه و یا به هرشکل ممکن به دنبال برقراری رابطه با آمریکا بود و این با خط امام هیچ تناسبی نداشت.

  • منبع خبر : تسنیم