نفربرهای زرهی شنی‌دار و یا چرخ‌دار در کنار خودروهای محافظت شده و امرپ‌ها، مهمترین تجهیزات زمینی برای انتقال نیروها و حفاظت از جان آنها در میدان خطر محسوب می‌شوند.

به گزارش خبرگزاری بسیج پرس: انتقال سریع و مطمئن سربازان در محیط نبرد، نیاز مهمی بود که به خلق نفربرهای زرهی منجر شد. این وسائل نقلیه با برخورداری از پوشش‎های مقاوم نسبت به گلوله‎های مختلف و ترکش‎های ناشی از انفجار و در برخی نمونه‎ها با برخورداری از سلاح‎های سبک و نیمه سنگین سربازان را به مناطق جلویی لبه نبرد منتقل می‌کنند و در کنار خودروهای محافظت شده و امرپ‌ها -که در گزارش پیشین، به معرفی آنها پرداختیم- مهمترین تجهیزات زمینی برای انتقال نیروها و حفاظت از جان آنها در میدان خطر محسوب می‌شوند.

در بخش دوم این گزارش، به معرفی نفربرهای زرهی چرخ‌دار و شنی‌دار موجود در نیروهای مسلح خواهیم پرداخت که در سال های اخیر با اتکا به تجربه گران‎بهای ۸ سال نبرد تمام عیار با رژیم بعث،  سال‎ها مبارزه با گروهک‎های جدایی طلب مسلح و نیز دستاوردهای مهم علمی و فنی سال‎های پس از جنگ، در داحل تولید شده‌اند.

هویزه

این خودرو زرهی که در مهر ۱۳۹۱ رونمایی شد با وزن کم، نگهداری ساده، امکان نصب سلاح و تجهیزات مختلف، قابلیت به کارگیری سریع و آسان، سرعت مناسب، استتار مؤثر و اختفای آسان، امکان انجام عملیات در شب، امکان حمل و نقل آسان، امکان حمل هوایی توسط هواپیما و بالگرد، قابلیت بهره برداری در مأموریت‌های مختلف نیروهای مسلح را دارد.

امکان استفاده خودرو «هویزه» در پاسگاه‌های مرزی جهت مقابله با اشرار و مبارزه با قاچاق مواد مخدر و دیگر عملیات نظامی و انتظامی وجود دارد. این خودرو زرهی فوق سبک در امور غیرنظامی همچون به کارگیری در حوادث پیش بینی نشده نیز کاربرد دارد.

نفربر سبک و کوچک هویزه

نفر شنی‎دار زرهی هویزه با توجه به محیط‎های صحرایی، وسیله مناسبی جهت انتقال سریع نفرات به نقاط نزدیک دشمن است که با ابعاد کوچک و چابکی و توان مانور بالای خود پشتیبانی مناسبی از واحدهای عمل کننده فراهم می‎کند. این نفربر قابلیت تجهیز به تیربارهای سبک و نیمه سنگین را دارد.

احتمالا این نفربر کوچک قابلیت حمل چهار سرنشین به علاوه راننده را دارا بوده و برای هر یک از سرنشینان نیز یک پریسکوپ برای ایجاد امکان دید به بیرون تعبیه شده است.

محل خروج نفرات از انتهای نفربر است ضمن اینکه دریچه‎هایی نیز روی سقف و روزنه‎هایی برای تیراندازی در طرفین آن مشاهده می‎شود.

همچنین به نظر می‎رسد موتور این خودروی زرهی در جلو و سمت راست آن مستقر شده باشد. علا.ه بر آن، دریچه ای نیز بالای سر راننده قرار داده شده که ممکن است برای ورود و خروج عادی وی یا برای شرایط اضطراری باشد.

* طلائیه

نفربر زرهی و چرخدار «طلائیه» از یک تیربار ۱۴٫۵ میلیمتری مستقر در برجک متحرک استفاده کرده و قابلیت حمل دستکم ۸ سرباز را دارد. انواع سامانه‎های مخابراتی بومی در آن به کار گرفته شده تا این خودروی چابک برای ایفای صحیح نقش خود، ارتباط دائمی و امنی با واحد فرماندهی داشته باشد.

این خودرو با وجود برخورداری از زره قوی، سرعت بالاتری نسبت به بسیاری از نفربرهای دیگر دارد. سامانه تعلیق مستقل برای هر چرخ در نظر گرفته شده و به همین دلیل از قابلیت تحرک مناسبی در زمین های ناهموار برخوردار است.

نفربر چرخدار طلائیه

پنجره‎ها و منافذ کوچک برای استفاده توسط سربازان جهت مشاهده و شلیک به اطراف تعبیه شده و با توجه به محل ورود و خروج نفرات از پشت آن حفاظت مناسبی برای سربازان بوجود می‎آید. موتور این نفربر در جلوی آن نصب شده است که فضای بازتری را برای سربازان و تجهیزات محمول بوجود می‎آورد.

محل استقرار راننده در سمت چپ و جلوترین بخش خودرو است که با استفاده از یک شیشه بزرگ دید مستقیم وسیعی برای او ایجاد شده و یک دریچه نیز بالای محل استقرار راننده قرار دارد که برای خروج اضطراری او مفید خواهد بود. در کنار راننده و پشت او تجهیزات ارتباطی و ناوبری نصب شده است و ممکن است این ادوات و سلاح هر یک توسط نفر جداگانه‎ای کاربری شود.

نفربر طلائیه

این خودروی زرهی نیز دارای قابلیت تحرک برای هر ۴ چرخ یا اصطلاحاً ۴*۴ بوده و وزن آن در حدود ۸ تا ۱۰ تن قابل تخمین است.

تیربار نصب شده در نفربر طلائیه در یک برجک محافظت شده با قابلیت چرخش کامل در صفحه افقی مستقر شده و ممکن است در نمونه فعلی یا نسل‎های بعدی به صورت کنترل از راه دور عمل کند.

در نمونه جدیدتر این نفربر -که در اختیار واحدهای مرزبانی نیروی انتظامی مشاهده شده- پنجره های جانبی حذف و به جای آن ۳ پریسکوپ در هر سمت برای ایجاد دید رو به بیرون برای سرنشینان قرار داده شده است. دریچه های آتش نیز برای افراد در طرفین حفظ شده است. به علاوه از یک صفحه مقاوم فلزی برای ایجاد پوشش کنار چرخ ها استفاده شده. حداقل یک دوربین دید جلو نیز در این نمونه مشاهده می شود.

نمونه جدید نفربر طلائیه

* نفربر چرخ‌دار رخش

نفربر زرهی چرخدار «رخش» یکی از قدیمی‌ترین تولیدات صنایع دفاعی کشور است که دستکم دو نسل از آن مشاهده شده است.

از مشخصه‎های مهم این خودروی ۴*۴، سرعت بالا در جاده و تحرک عالی در خارج جاده بوده و ظرفیت آن، ۱۰ نفر شامل ۲ خدمه و ۸ سرباز است. یک قبضه تیربار ۱۲٫۷ میلیمتری روی برجک دارای زره برای محافظت از نفر شلیک کننده بر روی آن مستقر شده است و می‎توان سلاح‎های دیگری نیز روی این نفربر زرهی به کار گرفت. از جمله برخی نمونه های رخش به یک توپ ۲۳ میلیمتری دو لوله که ۸۵۰ کیلوگرم جرم دارد روی سقف خود مجهز شده اند.

نفرات درون خودرو می‎توانند از ۱۰ روزنه تعبیه شده محیط اطراف را زیر نظر داشته باشنده و در صورت نیاز به بیرون شلیک کنند. سوار و پیاده شدن در این نفربر نیز از طریق یک درب در عقب و دو درب در طرفین آن با سرعت بالایی انجام می‎شود. همچنین این خودرو نسبت به محیط‎های شیمیایی، میکروبی و هسته‎ای مقاوم‎سازی شده و سامانه تهویه هوا نیز در آن وجود دارد.

این خودرو به لایه‎ای از پوشش سرامیک-کامپوزیت مجهز است که آن را در برابر گلوله‎های ۱۲٫۷ تا ۱۴٫۵ میلیمتری کاملاً مقاوم می کند. همچنین مولد دود خودروی رخش نیز برای مخفی کردن آن در میدان رزم مورد استفاده قرار می‎گیرد.

نمونه دیگری از رخش نیز به نوارهای فلزی نصب شده با زاویه اریب روی بدنه مشاهده شده است. روی این نمونه پنجره های کوچک سرنشینان، حذف شده و به جای آن ۶ پریسکوپ روی سقف خودرو قرار داده شده ضمن اینکه تعداد دریچه های آتش به ۶ عدد کاهش یافته است.

نمونه مجهز به نوارهای فلزی خودروی زرهی رخش

این خودروی زرهی در حالت رزمی ۷۵۰۰ کیلوگرم جرم داشته و بیشترین جرم طراحی آن نیز ۹۰۰۰ کیلوگرم است. طول، عرض و ارتفاع (تا سقف بدنه) این خودرو به ترتیب حدود ۶٫۰۶، ۲٫۴ و ۲٫۴۳ متر است. موتور دیزلی ۴ سیلندر آن با بیشترین توان ۱۵۵ اسب بخار، رسیدن به سرعت ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت روی جاده را برای آن مقدور نموده است.

* کیا

نفربر زرهی چرخدار «کیا» برای اولین بار در نمایشگاه تجهیزات پلیس در مهر ۱۳۹۸ معرفی شد. شباهت‌هایی بین این نفربر و نفربر چرخدار رخش قابل تشخیص است هر چند که به طور کلی نفربر کیا حدود ۱۰ درصد کشیده تر، کمی کوتاه تر و با عرض تقریبا مشابه رخش است. این نفربر قابلیت حمل ۶ سرنشین به علاوه راننده و فرمانده را دارد.

بیشترین سرعت آن در جاده برابر ۹۰ کیلومتر بر ساعت بوده، توانایی شیب روی طولی آن در زمین سخت، ۶۰ درصد و شیب روی عرضی آن ۳۰ درصد، قابلیت عبور از موانعی با ارتفاع تا ۳۵ سانتیمتر و شعاع عملیاتی ۴۰۰ کیلومتر را دارد.

این نفربر ۱۰٫۱ تنی با بهره گیری از یک موتور شش سیلندر با توان ۲۴۰ اسب بخار، به نسبت توان به وزن ۲۳٫۸ رسیده است که بسیار بالاتر از نفربر چرخدار رخش است.

* براق

نفربر زرهی «براق» یک خودروی شنی‎دار و دوزیست بوده که حفاظت زرهی مناسب، تحرک بالا و توانایی عبور از موانع و مسیرهای ناهموار با سرعت بالا و امکان اجرای مانورهای سنگین حرکتی از مشخصات کیفی آن است.

ضخامت زره آن در نواحی مختلف از ۵ تا ۱۹ میلیمتر بوده و کفشک‎های لاستیکی موجود در شنی آن کشش مناسبی را ایجاد می‎کنند. نفربر براق به سامانه‎های ارتباطی و ناوبری با برد دستکم ۴۰ کیلومتر مجهز است. این خودرو ۱۰ نفر سرباز به علاوه راننده و تیرانداز حمل می‎کند.

نفربر زرهی براق

موتور دیزل ۳۳۰ اسب بخاری و ۸ سیلندر این نفربر ۱۳ تنی که با هوا خنک شده و به توربوشارژر مجهز است با توجه به نسبت رانش به وزن ۲۵٫۴ آن را به سرعت ۶۵٫۵ کیلومتر بر ساعت می‎رساند. بیشترین برد این خودرو روی زمین ۶۲۵ کیلومتر است.

نمونه خمپاره انداز نفربر براق

براق می‎تواند از موانعی تا ارتفاع ۰٫۷ متر و از شیب ۳۰ درجه و شیب جانبی ۲۵ درجه عبور کند. سلاح اصلی این نفربر یک قبضه تیربار ۱۲٫۷ میلیمتری با نواخت تیر آن ۶۰۰ گلوله بر دقیقه است. برجک این نفربر ضمن برخورداری از حفاظت زرهی توانایی چرخش کامل در صفحه افقی و تا ۷۸ درجه در صفحه عمودی را دارد. این نفربر به سامانه تولید کننده دود غلیظ برای پنهان شدن در میدان نبرد مجهز است.

انواع نفربر زرهی براق؛ یک: گونه فرماندهی، دو: گونه حمل مهمات، سه: آمبولانس، چهار: پشتیبانی

نفربر زرهی براق دارای چندین گونه مختلف است که برخی از آنها شامل گونه مجهز به توپ ۳۰ میلیمتری، گونه پشتیبانی قابل تجهیز با توپ ۲۳ میلیمتری ضد هوایی یا یک برجک تیربار نیمه سنگین یا موشک ضد زره و همچنین گونه های فرماندهی، حامل خمپاره انداز ۱۲۰ میلیمتری، آمبولانس و حامل مهمات است.

انواع نفربرهای زرهی ساخت ایران در رده های وزنی و مأموریتی مختلف که توانایی ترکیب شدن انواع سلاح های نیمه سینگین مانند تیربار، نارنجک انداز و همچنین موشک های ضد زره را دارند علاوه بر تأمین نیازهای داخلی، امکان صادرات به کشورهای مختلف را نیز دارند همانطور که در دهه های گذشته نیز برخی از محصولات زره پوش ساخت ایران صادرات موفقی را تجربه کرده بود.

تلاش هرچه بیشتر برای بهبود طراحی ها، افزایش کیفیت ساخت، در نظر گرفتن نظرات کاربران و اصلاح جزئیات این خودروها و البته امکان استفاده حداکثری از فناوری های پیشرفته الکترونیکی در این خودروها از راهکارهای آماده سازی هرچه بیشتر این محصولات برای نمایش بهترین کارایی ممکن برای کاربردهای  مد نظر است.